|
تنها يك پرسش جدي وجود دارد و آن اين است كه: چگونه كاري كنيم كه عشق پابرجا بماند؟
تعهد براي زندگي مشترك مادام العمر
ازدواج موفق و داشتن يك خانواده سالم مستلزم تعهدي عميق و براي همه مدت عمر است. اما معناي اين تعهد چيست؟
معناي واقعي تعهد
با نگاهي اجمالي به سوگندنامه ازدواج موارد زير از آن برداشت ميشود:
۱- متعد ميشويد تا روزي كه زنده هستيد، همسرتان را دوست داشته باشيد.
۲- متعهد ميشويد تا روزي كه زنده هستيد، همسرتان را احترام كنيد.
۳- متعهد ميشويد تا روزي كه زنده هستيد، همسرتان را گرامي بداريد.
۴- متعهد ميشويد جز با همسرتان با كسي ارتباط نداشته باشيد.
۵- متعهد ميشويد تا روزي كه زنده هستيد تمام وظايف همسري را به جا آوريد.
۶- متعهد ميشويد تا روزي كه زنده هستيد دوستدار همسر و وفادار به او باشيد.
به واسطه به جاي آوردن آگاهانه اين تعهد، محبت بيشائبهاي خلق ميشود كه در نتيجه آن امنيت خاطر حاصله، همسرتان را يك عمر در كنارتان نگاه خواهد داشت. مهم اين است كه بدانيم مادامي كه اين تعهد براي همه مدت عمر را به كسي كه قصد ازدواج با او را داريم ندادهايم، بهتر است حتي فكر ازدواج را از سر بيرون كنيم.
اگر براي اين كار آمادگي نداريم معنايش اين است كه براي ازدواج آمادگي نداريم.
آيا تعهد ازدواج در فرهنگ ما جدي گرفته شده است؟
هرگز تعهد ازدواج را جدي نگرفتهايم. ما به قدري نگران از دست دادن يا محدود كردن آزاديهاي فردي خود هستيم كه اشخاص بيآنكه كمترين اخمي بر چهره داشته باشند از آن خارج ميشوند. ما براي حفظ آزاديهاي فردي به همه گفتهايم كه تعهد ازدواج موضوعي منسوخ و مربوط به گذشته است و تعهد ازدواج را كاري به شدت ايدهآليستي و آرمانگرايانه ميدانيم. اما واقعيت اين است كه متلاشي شدن نظام خانوادگي سنتي مسأله اصلي است. جدي نگرفتن تعهد ازدواج نميتواند، ما را به ساختار زندگي زناشويي سالمي برساند.
دقت كنيد:
“تعهد است كه اعتماد را امكانپذير ميسازد. چگونه ميتوانيد به كسي اعتماد كنيد اگر بدانيد او متعهد نيست كه عمري را با شما زندگي كند؟ و بدون اينكه اعتماد كنيد چگونه ميتوانيد افكار و احساسات عميق خود را با او در ميان بگذاريد؟ چگونه ميتوانيد مكئونات قلبي خود را سهيم شويد؟ و اگر نتوانيد اين كار را بكنيد فكر ميكنيد ازدواجتان تا چه اندازه استحكام پيدا ميكند؟ آيا بدون صميميت، زن و شوهر ميتوانند فضايي ايجاد كنند كه فرزندان، قدرتمند و سالم پرورش پيدا كنند؟”
آيا معناي تعهد را به درستي درك نكردهايم؟
همينطوراست! بسياري از مردم تعهد را در حضور فيزيكي جستجو ميكنند. در نظر آنها تعهد يعني آنكه همسرتان را ترك نكنيد. اما اين در نهايت جزء كوچكي از تعهد ازدواج است. و در واقع حتي ميتواند جزيي از يك ازدواج بيمارگونه باشد.
“تعهد فضاي بسيار وسيعتري دارد، معنايش هزار بار بيش از اين است كه در ازدواج باقي بمانيد. معنايش اين است كه همسرتان را دوست بداريد و او را گرامي بدانيد. معنايش اين است كه از همسر ديگري به هر شكل و شمايل كه باشد اجتناب كنيد. معنايش اين است كه از تمام قدرت خود استفاده كنيد و در نقشي كه بايد ظاهر شويد. معنايش اين است كه در اين حد و اين توان در تمام مدت عمر ظاهر شويد.”
“تعهد حالتي مشروط ندارد. به شرط نيست، اقدام متقابل به مثل نيست. به اين بستگي ندارد كه همسرتان تا چه اندازه متعهد است، شما متعهد به دوست داشتن هستيد، متعهديد كه در تمام مدت عمر خود وفادار باقي بمانيد.”
نقش اراده
واضح است كه به زور نيروي اراده نميتوان كسي را دوست داشت. بهتر اين ست كه عشق به طور طبيعي جاري شود. اما ما و اغلب اشخاص در بسياري از مواقع دوست داشتني نيستيم و تحت تأثير هيجانات و ناكاميها و … كلافه ميشويم، ولي يك چيز تغيير نميكند:
“حتي اگر شايسته و سزاوار دوست داشتن نباشيم به اين نياز داريم كه ما را دوست بدارند.”
بسياري از اشخاص هستند كه ميتوانند غيردوستداشتنيها را دوست بدارند. وقتي از اينگونه افراد پرسش ميشود كه چگونه اين كار را ميكنيد ميتوان به كسي عقلاقمند باقي بماند و به او متعهد بود، در حالي كه او يك چهره منفي و ناراحت را به نمايش ميگذارد؟
موضوع برسر اراده است. آنها چنين تصميمي گرفتهاند. با اين توصيف آيا عشق نوعي تصميمگيري نيست؟
آيا پايبندي به تعهد اغلب دشوار است؟ (طنزآميز)
گاهي ازدواج به قدري با دشواري روبرو است كه داشتن تعهد غيرممكن به نظر ميرسد. اما اگر دشوار نبود پس چه نيازي به اين بود كه زن و شوهر در هنگام عقد سوگند وفاداري بخورند؟ شايد ميتوانستند به جاي سوگند، قراردادي به اين مضمون را امضاء كنند:
“من …… تو را …… به همسري خود اختيار ميكنم. قول ميدهم كه هروقت كه لايقش بودي و ارزش آن را داشتي تو را دوست بدارم! وقتي مطابق ميل من رفتار كني! اگر همه چيز به خير و خوشي ادامه يابد روابط ما هم ادامه مييابد. از نظر من همه چيزبه تو بستگي دارد؟؟”
“برايت آرزوي موفقيت ميكنم”
زمان فكر كردن به تعهد
تنها زماني كه ميتوانيد به تعهد خود نسبت به ازدواجتان فكر كنيد، زماني است كه هنوز ازدواج نكردهايد.
قبل از ازدواج است كه بايد به اهميت و دشواري تعهدي كه ميخواهيد به آن تن بدهيد فكر كنيد. وقتي ازدواج كرديد و متعهد شديد بايد تمام توجهتان به اين باشد كه چگونه پاي اين تعهد بايستيد و به آن وفادار بمانيد. بايد به اين فكر كنيد كه چگونه ميتوانيد همسرتان را عميقاَ دوست بداريد، احترامش كنيد و گرامياش بداريد.
گاهي باقي ماندن به تعهد در ازدواج كاري به شدت دشوار و حتي غيرممكن به نظر ميآيد. بعضي مواقع مگر معجزهاي رخ بدهد تا زوجين به رعايت تعهد تن دربدهند. برخي از زوجها از همان روز نخست ميدانند كه ازدواج نادرستي ميكنند. بسياري هم در همان ماههاي اول بعد از ازدواج به اين نتيجه ميرسند كه روابطشان ناجور است و لذا تصميم به خروج از آن را ميگيرند. اما به راستي چگونه اين افراد صاحب فرزند ميشوند؟
دقت كنيد:
“هيچ زن و شوهري مادام كه به سلامتي ازدواج خود صد درصد مطمئن نشده است نبايد به فكر داشتن فرزند بيفتد.”
داشتن فرزند متاركه را به شدت مخرب تر ميكند و هيچ كودكي نيست كه از متاركه والدين خود آسيب نبيند، منظور از همه اين حرفها اين است كه زمان انديشيدن به تعهد در ازدواج قبل از ازدواج است.
پس اگر قبل از عقد و قبل از سوگند تعهد شجاعت به خرج دهند و اگر نميخواهند، پاي سفره عقد ننشينند موفقتر هستند. اما وقتي متعهد شدند، پاي قول خود بايستند و به آن عمل كنند.
آيا براي تعهد براي همه مدت عمر اطلاعات كافي داريد؟
براستي آيا آغاز ازدواج ميتوان دانست كسي كه قصد ازدواج با او را داريم و ميخواهيم يك عمر با او زندگي كنيم، مناسب ماست و با خصوصيات ما همخواني دارد؟ آيا ميتوان قبل از ازدواج دراين باره اطلاعات كافي به دست آورد؟
واقعيت اين است كه اين موضوع را هنوز به قدر كافي جدي نگرفتهايم. به اين دل بستهايم و مأيوسانه اميدواريم كه كسي را كه به همسري خود انتخاب ميكنيم، شخصيت مناسب ما باشد، چشمان خود را ميبنديم و دل به اين خوش ميكنيم كه شايد كسي را كه براي همسري برميگزينيم مطابق ميل و سليقه ما ظاهر شود.
البته مجبور نيستيم مثل نابيناها در تاريكي به سر ببريم. نشانههاي ازدواج موفق و ناموفق كاملاَ مشخصاند. اما واقعيت اين است كه اگر با ازدواج به شكل معامله تجاري برخورد كنيم دست به اقدام خطرناكي زدهايم. در بسياري از مواقع نميتوانيم به قدر كافي اطلاعات جمعآوري كنيم تا تصميم صد درصد محكمي بگيريم.
يكي از دشواريهاي جوامع امروز اين است كه ميخواهد مقررات تجاري و كسبي را در ازدواج خود دخالت دهد. به همين دليل است كه به سوگند تعهد به ازدواج تا اين حد كم توجهي ميشود. ازدواجي كه با اصول حاكم بر تجارت با آن برخورد شود، ازدواج محكمي نميتواند باشد.
دو اصل مهم در تجارت بدين قرارند:
آنچه براي دريافت چيزي ميپردازيد بايد هم ارز چيزي باشد كه دريافت ميكنيد.
اگر شرايط معامله را نپسنديد و يا اگر جايي برسيد كه احساس كنيد شرايط معامله ديگر مطابق ميل شما نيست، يا مفاد قرارداد را اصلاح ميكنيدو يا آن را به كلي فسخ ميكنيد.
اما موضوع ازدواج به كلي متفاوت است. ازدواج مبتني بر يك تعهد بيقيد و شرط است. وقتي با كسي ازدواج ميكنيد متعهد ميشويد كه او را براي همه عمر دوست بداريد، احترام كنيد و گرامياش بداريد. اگر همسر شما درطي زمان تغيير كند چيزي از سوگند شما كم نميشود.
دقت كنيد:
“ازدواج هرگز يك معامله خوب تجاري نيست. درست است اگر فكر كنيم كه ميتوانيم به درستي و يقين، شرايط حال همسرمان را در 40 يا 50 سال ديگر مشخص كنيم. آنچه اكنون معامله خوبي به نظر ميرسد ممكن است چند ماه يا چند سال ديگر لزوماَ شرايط مطلوبي نباشد.”
“اگر پيوسته در حال اين محاسبه باشيد كه در ازاء آنچه در ازدواج ميدهيد چه نصيبي ميبريد، بارها و بارها نوميد خواهيد شد. از آن گذشته اگر پيوسته به اين فكر باشيد كه ازدواجتان چه بهرهاي ميدهد، بدانيد كه به روابط خود با همسرتان لطمه ميزنيد.
روابط زناشويي اگر قيد و شرط داشته باشد، جايي براي اعتماد و صميميت باقي نميگذارد، سطحي و راكد ميشود و تنها عشق اصيل و مهر بيچشم داشت است كه ميتواند ازدواج را به شكوفايي برساند.”
چهار نكته درباره ي تعهد
نكته 1) از آن جهت به تعهد براي همه عمر تأكيد ميشود كه: اگر اين تعهد از اول وجود داشته باشد و به درستي رعايت شود از همان آغاز روي روابط زن و شوهر اثر ميگذارد. وقتي زن و شوهر بدانند كه ازدواجشان بايد تا پايان عمر آنها ادامه داشته باشد، با يكديگر برخوردي متفاوت ميكنند. و مسلماَ اين برخورد در مقايسه با آنهايي كه معتقدند اگر با هم به نتيجه مطلوب نرسيدند ميتوانند به آن خاتمه دهند فرق خواهد داشت.
نكته2) بسياري از ازدواجها در شرايطي از هم ميپاشد كه لزوماَ نيازي به اين كار نيست. در بسياري از مواقع ازدواجها از آن جهت متلاشي ميشوند كه زن و شوهر حاضر نيستند به اندازه كافي تلاش كنند. در مواردي نيز زوجها سوگند خود را فراموش ميكنند. ازدواج اين افراد از آن جهت به انتها ميرسد كه “آنها نميدانند كه براي بقاي آن چه اقدامي بايد صورت دهند.”
نكته3) وقتي زندگي زناشويي بيمار ميشود بايد از متخصصان در امور زناشويي كمك گرفت. گاه زن و شوهر به قدري با هم ارتباط نامناسب و حتي سمي دارند كه لازم است آنها را از هم جدا كرد تا تحت برنامههاي سالم سازي قرار گيرند. اما اين به هيچ وجه تعهد آنها به يكديگر را لغو نميكند.
“در واقع بيماريهاي جسماني، معنوي و احساسي به مهر و عشق بيچشم داشت فرصتي ميدهد تا ويژگي راستين خود را بروز دهند.”
نكته4) فروپاشي ازدواجها بيش از همه روي فرزندان خانواده تأثير مخرب ميگذارد و اين نهايت بيانصافي است. يكي از دلايل مهم پايبندي به ازدواج حمايت جسماني و احساسي از فرزندان است.
تعهد به ازدواج چه منافعي دارد؟
در اين خصوص به سه امتياز برجسته تعهد اشاره ميشود:
۱- تعهد در سه دوره دشوار روابط زناشويي زن و شوهر را كنار هم نگاه ميدارند:
الف) در خلال دو يا سه سال نخست ازدواج: به استناد بررسيهاي مختلف حدوداَ نيمي از طلاقها در دو يا سه سال اول رخ ميدهد و اين عجيب نيست زيرا به نظر ميرسد بسياري از زوجها در اين فاصله به اهميت انتخاب درست همسر پي ميبرند. اما اگر پايبند و سوگند آنها به ازدواج محكم باشد اين دوران طوفاني را به راحتي سپري ميكنند و به روابط زناشويي خود فرصت بالندگي ميدهند.
ب) در دوران هيجانات فروكش كرده: هر ازدواجي در مقطعي از دوران خود به توقف و فروكش كردن هيجانات ميرسد و در اين دوران ملامت ظاهر ميشود. تعهد ازدواج براي همه عمر وسيلهاي در خدمت حفظ روابط زناشويي در اين مقطع است.
ج) در خلال دشواريها: اغلب ازدواجها با دشواريهايي مانند: ناكامي شغلي مثلاَ براي شوهر، كلافهگي حاصل از فعاليت مادي، ظهور بيماريها، نگرانيهاي مربوط به پدر و مادر و بيپولي مواجه شود. تعهد به عشق و مراقب و متوجه بودن، ميتواند ازدواج را در اين دوران دشوار نجات دهد.
۲- تعهد و سپاس در قبال ازدواج ترس از ترك شدن و تنها ماندن را به حداقل ميرساند. اين ترس روي بسياري از اشخاص تأثير تعيين كننده دارد. سوگند باقي ماندن در ازدواج اشخاص را از تشويق نجات ميدهد. همسر شما در سختترين شرايط يارو ياور شما باقي خواهند ماند. اين تعهد به شما امكان ميدهد تا خودتان باشيد و ترسي از ترك شدن نداشته باشيد.
۳- تعهد در زندگي زناشويي اعتماد و صميميت را امكانپذير ميسازد. چگونه ميتوان در شرايطي كه احساس ميكنيد ارزيابي ميشويد، صميميت و اعتماد خود به ديگري را حفظ كنيد؟ اما اگر عميقاَ اعتقاد داشته باشيد كه همسرتان هرگز شما را ترك نخواهد گفت و پايبند به ازدواج خواهد ماند، تفاوت بزرگي ايجاد ميشود. تنها در اين صورت است كه مطالبي از خود را ميتوانيد با همسرتان در ميان بگذاريد كه در شرايطي غير از اين امكان وجود نميداشت.
۴- تحت تأثير تعهد به ازدواج ميتوانيد بر بالهاي عشق سوار شويد و عشق برتر را تجربه كنيد.
تلخيص از كتاب:
در جستجوي عشق زندگي – باب تعهد
اثر: نيل كلارك وارن – ترجمه: آقاي قراچه داغي
در تمامي روزهاي ساليان دراز
با تو خواهم بود
در جنگلهاي سبز و ژرف
در كنارههاي ماسهاي دريا.
و آنگاه كه هنگامه رفتن از اين زمين خاكي فرا رسد،
در بهشت جاودان نيز
دست در دست من، خواهي داشت.
رابرت سكستون
|
